VIỆT NAM – EU: TỪ ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC TOÀN DIỆN ĐẾN NHỮNG BƯỚC HỢP TÁC THỰC CHẤT

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cảng Antwerp-Bruges (Vương quốc Bỉ) - Ảnh: TTXVN

Từ khuôn khổ chiến lược đến triển khai hợp tác

Ngày 29/1/2026, Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Đây là bước phát triển quan trọng trong quan hệ hai bên sau 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, mở rộng cơ sở hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế, thương mại đến khoa học, công nghệ, phát triển bền vững và giao lưu nhân dân.

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức EU ngày 22/10/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.

Thông cáo báo chí chung về chuyến thăm khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường khả năng tự cường, đa dạng hóa quan hệ đối tác, thúc đẩy ổn định và thịnh vượng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Những hoạt động đối ngoại cấp cao lần này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và EU đang triển khai khuôn khổ quan hệ mới, hướng tới tăng cường hợp tác thực chất, phát huy các cơ chế và thỏa thuận hiện có, trong đó có Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA).

Đáng chú ý, Tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ tháng 1/2026 đã xác định các lĩnh vực ưu tiên như logistics, giao thông vận tải, hạ tầng, chuyển đổi số, năng lượng và phát triển bền vững. Các hoạt động hợp tác được công bố trong chuyến thăm tháng 10 cho thấy những định hướng đó đang được cụ thể hóa thông qua các cuộc trao đổi, thỏa thuận và kết nối giữa các đối tác.

Mở rộng hợp tác hàng hải, cảng biển và logistics với Bỉ

Một hoạt động đáng chú ý trong chuyến thăm là việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến thăm Cảng Antwerp-Bruges tại Bỉ vào chiều 22/10, giờ địa phương.

Nhân dịp này, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) và Cảng Antwerp-Bruges đã ký kết thỏa thuận về khung hợp tác toàn diện, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Theo thông tin công bố, thỏa thuận tập trung vào trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, nghiên cứu giải pháp phát triển cửa ngõ logistics, tăng cường kết nối hàng hải và thương mại giữa Việt Nam, Bỉ và châu Âu.

Các nội dung hợp tác còn bao gồm phát triển cảng xanh, cảng thông minh, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, khai thác cảng; tăng cường kết nối vận tải đa phương thức, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và năng lực cạnh tranh.

Cảng Antwerp-Bruges là một đầu mối quan trọng trong hệ thống logistics và thương mại châu Âu. Việc thiết lập khuôn khổ hợp tác với cảng này tạo cơ sở để VIMC trao đổi kinh nghiệm quản lý, tiếp cận các mô hình khai thác cảng hiện đại và nghiên cứu những chương trình hợp tác phù hợp.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ việc ký kết thỏa thuận khung với kết quả triển khai các dự án cụ thể. Hiệu quả hợp tác trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào quá trình hiện thực hóa các nội dung đã thống nhất, trên cơ sở nhu cầu, năng lực và lợi ích của mỗi bên.

Kết nối doanh nghiệp, hướng tới phát triển bền vững

Cũng trong ngày 22/10, tại Bỉ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự tọa đàm cấp cao với lãnh đạo các doanh nghiệp tiêu biểu châu Âu và Bỉ.

Tại tọa đàm, các đại biểu trao đổi về những cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực hạ tầng, logistics, công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế xanh, y tế, dược phẩm, nông nghiệp công nghệ cao và chế biến thực phẩm.

Phát biểu tại sự kiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với châu Âu và Bỉ, không chỉ mở rộng thương mại, đầu tư mà còn nâng cao hàm lượng công nghệ, tiêu chuẩn phát triển, năng lực cạnh tranh và vị trí của doanh nghiệp trong các chuỗi giá trị toàn cầu.

Việt Nam mong muốn tiếp tục khai thác hiệu quả các lợi thế từ EVFTA, đồng thời thúc đẩy hoàn tất việc phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hợp tác đầu tư dài hạn.

Tại tọa đàm, các bên đã trao đổi một số thỏa thuận hợp tác trong những lĩnh vực như giáo dục và đào tạo, năng lượng, phát triển thị trường và hợp tác doanh nghiệp. Đây là những hoạt động kết nối cụ thể, góp phần mở rộng cơ hội hợp tác giữa các đối tác Việt Nam và châu Âu.

Từ góc độ hòa bình và phát triển, việc tăng cường đối thoại, kết nối kinh tế, khoa học – công nghệ và giao lưu giữa các đối tác có ý nghĩa thiết thực đối với việc xây dựng lòng tin, mở rộng lợi ích chung và thúc đẩy hợp tác cùng có lợi.

Trong bối cảnh quốc tế tiếp tục có nhiều biến động, việc Việt Nam và EU tăng cường quan hệ trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, phù hợp với luật pháp quốc tế, đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác vì phát triển bền vững cũng góp phần củng cố những nền tảng quan trọng cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Những kết quả được công bố trong chuyến thăm tháng 10/2026 cho thấy việc triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – EU đang được thúc đẩy thông qua cả đối thoại chính trị cấp cao và những hoạt động hợp tác cụ thể. Từ các khuôn khổ đã xác lập đến hiệu quả thực tế vẫn là một quá trình cần được tiếp tục theo dõi, đánh giá trên cơ sở những kết quả triển khai trong thời gian tới.

ThS. Nguyễn Mạnh Hiền, Website VPDC