CHUYẾN THĂM NHẬT BẢN CỦA TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: NHỮNG KẾT QUẢ MỚI VÀ YÊU CẦU HỢP TÁC THỰC CHẤT.
Chuyến thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11/11/2026 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ghi nhận những kết quả quan trọng, nổi bật là Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt Nam – Nhật Bản và 11 văn kiện hợp tác được ký kết. Từ những kết quả này, vấn đề đáng quan tâm là khả năng chuyển các định hướng và thỏa thuận thành những chương trình hợp tác cụ thể, góp phần phát triển đất nước, nâng cao đời sống nhân dân và củng cố môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực
Tầm nhìn mới trên nền tảng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện
.png)
Ngày 11/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam kết thúc chuyến thăm chính thức Nhật Bản theo lời mời của Nhà nước Nhật Bản.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã hội kiến Nhà vua Naruhito và Hoàng hậu Nhật Bản; hội đàm với Thủ tướng Takaichi Sanae; phát biểu tại Quốc hội Nhật Bản; tiếp xúc với lãnh đạo, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính Nhật Bản; thăm tỉnh Kanagawa cùng nhiều hoạt động quan trọng khác.
Chuyến thăm diễn ra trên nền tảng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới, được hai nước chính thức xác lập ngày 27/11/2023.
Kết quả chính trị – ngoại giao nổi bật là việc hai nước thông qua Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt Nam – Nhật Bản ngày 9/11/2026, xác định tinh thần hợp tác mới: “Đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, cùng có lợi, vì tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường”.
Tuyên bố tiếp tục khẳng định Việt Nam và Nhật Bản là những đối tác quan trọng hàng đầu, lâu dài của nhau, có nhiều lợi ích tương đồng và tiềm năng bổ trợ trong quá trình phát triển.
Điểm đáng chú ý là hai nước không chỉ tiếp tục khẳng định nền tảng tin cậy chính trị, mà còn đặt quan hệ song phương trong mối liên hệ trực tiếp với những yêu cầu phát triển mới của mỗi quốc gia.
Tinh thần đồng hành, đồng kiến tạo mở ra định hướng tăng cường sự tham gia chủ động của cả hai bên trong nghiên cứu, đầu tư, phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực và giải quyết những vấn đề chung.
Tuy nhiên, đây là định hướng hợp tác cần tiếp tục được cụ thể hóa, không đồng nghĩa với việc mọi mục tiêu đã được hiện thực hóa ngay sau chuyến thăm.
Các văn kiện hợp tác: Cơ sở để chuyển cam kết thành hành động
Một kết quả cụ thể của chuyến thăm là việc hai nước ký kết 11 văn kiện hợp tác, trong đó 9 văn kiện được trao dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Takaichi Sanae sau hội đàm ngày 9/11.
Hai nhà lãnh đạo chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác ngày 09/11/2026. Nguồn: TTXVN / Báo Nhân Dân.
Các lĩnh vực hợp tác được công bố bao gồm chính sách biển, môi trường, năng lượng, giáo dục, viện trợ không hoàn lại, tư pháp và những nội dung liên quan.
Những văn kiện này tạo thêm cơ sở cho các cơ quan và đối tác hai nước triển khai những chương trình hợp tác trong thời gian tới.
Tuy nhiên, ý nghĩa thực tế của các thỏa thuận cần được nhìn nhận cùng với quá trình thực hiện.
Một văn kiện được ký kết là kết quả ngoại giao xác định được tại thời điểm chuyến thăm. Còn việc hình thành dự án, bố trí nguồn lực, triển khai và hoàn thành các mục tiêu hợp tác là những bước tiếp theo.
Do đó, việc theo dõi kết quả chuyến thăm không nên dừng ở số lượng văn kiện ký kết, mà cần quan tâm đến nội dung, tiến độ và hiệu quả thực hiện.
Hợp tác tài chính và hạ tầng: Cơ hội gắn với yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực
Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp gỡ các tổ chức tài chính hàng đầu Nhật Bản tại Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo, trao đổi về hợp tác tài chính và huy động vốn cho phát triển hạ tầng chiến lược của Việt Nam.
Các cơ quan chức năng hai nước cũng tiếp tục trao đổi về hợp tác phát triển năng lượng, hạ tầng thiết yếu và nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức.
Đối với Việt Nam, nhu cầu đầu tư cho giao thông, năng lượng, logistics, hạ tầng số và những động lực tăng trưởng mới đặt ra yêu cầu lớn về nguồn lực.
Nhật Bản là đối tác có kinh nghiệm và thế mạnh trong các lĩnh vực tài chính, công nghệ, quản trị và phát triển hạ tầng. Việc tăng cường hợp tác có thể tạo thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận các nguồn lực phục vụ phát triển.
Tuy nhiên, thu hút được nguồn vốn mới chỉ là một điều kiện.
Hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào việc lựa chọn dự án, chất lượng chuẩn bị đầu tư, khả năng quản lý, sử dụng vốn và những lợi ích kinh tế – xã hội thực tế.
Từ góc độ lợi ích quốc gia, hợp tác phát triển hạ tầng cần hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, cải thiện chất lượng dịch vụ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân.
Khoa học – công nghệ và nguồn nhân lực: Hợp tác hướng tới nâng cao năng lực nội sinh
Bên cạnh những lĩnh vực hợp tác truyền thống, chuyến thăm tiếp tục đặt trọng tâm vào khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Các hoạt động trao đổi với doanh nghiệp, chuyên gia và giới trí thức cho thấy sự quan tâm đối với những lĩnh vực công nghệ mới và yêu cầu kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đối với Việt Nam, vấn đề có ý nghĩa lâu dài không chỉ là tiếp nhận công nghệ từ bên ngoài, mà còn là từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ.
Hợp tác với Nhật Bản có thể góp phần mở rộng cơ hội đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển các chương trình nghiên cứu chung và tăng cường khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào những chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ cao.
Để đạt được những mục tiêu đó, cần chú trọng chất lượng chương trình hợp tác, khả năng tiếp nhận và ứng dụng công nghệ, cũng như sự tham gia thực chất của các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp Việt Nam.
Đây là những điều kiện quan trọng để hợp tác quốc tế góp phần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế, phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Những nội dung hợp tác gắn trực tiếp với đời sống nhân dân
Một điểm đáng chú ý trong kết quả chuyến thăm là các nội dung liên quan đến giao lưu, đi lại, giáo dục, lao động, du lịch và điều kiện sinh sống của công dân Việt Nam tại Nhật Bản.
Tại cuộc gặp gỡ báo chí sau hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ Nhật Bản tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản.
Hai bên cũng đề cập thúc đẩy hợp tác y tế, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, sớm ký Hiệp định bảo hiểm xã hội và tăng cường hợp tác địa phương.
Đồng thời, hai nước nhất trí xác định Năm Du lịch Việt – Nhật 2027–2028 và thúc đẩy các hoạt động giao lưu, hợp tác hướng tới kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Những nội dung này có ý nghĩa thiết thực bởi quan hệ song phương không chỉ được thể hiện qua hợp tác giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, mà còn tác động trực tiếp đến cơ hội học tập, việc làm, giao lưu và đời sống của người dân.
Tuy nhiên, cần phân biệt những đề nghị, định hướng hợp tác với các chính sách đã được ban hành hoặc các hiệp định đã chính thức ký kết, có hiệu lực.
Chính kết quả thực hiện trong thời gian tới mới là cơ sở để đánh giá đầy đủ tác động của các nội dung hợp tác này đối với người dân hai nước.
Hợp tác song phương trong môi trường khu vực và quốc tế
Chuyến thăm cũng tiếp tục khẳng định sự coi trọng của Việt Nam và Nhật Bản đối với hợp tác tại các diễn đàn đa phương, trong đó có Liên hợp quốc, ASEAN và APEC.
Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp trong các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và phát triển.
Trong các cuộc trao đổi, hai nước tiếp tục đề cao việc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.
Nhật Bản cũng khẳng định ủng hộ Việt Nam tổ chức thành công Năm APEC 2027.
Những nội dung này cho thấy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản không chỉ gắn với lợi ích song phương mà còn có quan hệ với môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác trong khu vực.
Đối với Việt Nam, việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ với Nhật Bản phù hợp với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế.
Trên nền tảng tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi và luật pháp quốc tế, quan hệ hợp tác với Nhật Bản có thể tiếp tục đóng góp vào việc tạo dựng môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển đất nước.
Giá trị lâu dài được quyết định bởi hiệu quả thực hiện
Chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ghi nhận những kết quả mới về chính trị – ngoại giao và xác lập thêm các định hướng hợp tác trong những lĩnh vực có ý nghĩa đối với sự phát triển của Việt Nam.
Tuyên bố Tầm nhìn chung và các văn kiện hợp tác tạo cơ sở để hai nước tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đã được xác lập từ năm 2023.
Tuy nhiên, thành quả của chuyến thăm cần được xem xét trong cả quá trình triển khai tiếp theo.
Đối với Việt Nam, ba vấn đề đáng quan tâm là khả năng cụ thể hóa các thỏa thuận thành chương trình và dự án có hiệu quả; nâng cao chất lượng hợp tác để phát triển năng lực nội sinh của nền kinh tế; và bảo đảm những lợi ích hợp tác được chuyển hóa thành cơ hội phát triển, việc làm và điều kiện sống tốt hơn cho người dân.
Đó cũng là những yêu cầu phù hợp với định hướng phát huy nội lực, tranh thủ hiệu quả các nguồn lực quốc tế và chủ động hội nhập vì mục tiêu phát triển đất nước.
Giá trị lâu dài của chuyến thăm sẽ được thể hiện qua những kết quả hợp tác thực chất, góp phần nâng cao đời sống nhân dân Việt Nam, củng cố quan hệ hữu nghị Việt Nam – Nhật Bản và đóng góp vào hòa bình, ổn định, phát triển của khu vực.
ThS. Nguyễn Mạnh Hiền
Ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ Ngoại giao Việt Nam, Thông cáo ngày 05/11/2026 về chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Báo Điện tử Chính phủ, ngày 09/11/2026, Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt Nam – Nhật Bản.
https://baochinhphu.vn/tuyen-bo-tam-nhin-chung-viet-nam-nhat-ban-102261109221240618.htm
Báo Điện tử Chính phủ, ngày 09/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Takaichi Sanae chứng kiến Lễ trao các văn kiện hợp tác Việt Nam – Nhật Bản.
Báo Điện tử Chính phủ, ngày 11/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Nhật Bản.
Báo Điện tử Chính phủ, ngày 11/11/2026, Tầm vóc mới của quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, phỏng vấn Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung.
https://www2.en.baochinhphu.vn/tam-voc-moi-cua-quan-he-viet-nam-nhat-ban-102261111223809918.htm